Câu Chuyện Cuộc Sống: Vững vàng trước lời chỉ trích

Câu Chuyện Cuộc Sống tuần này tiếp tục lên sóng chia sẻ với những câu chuyện: Học từ thất bại và điều chỉnh nhanh chóng, vững vàng trước lời chỉ trích, giải quyết mâu thuẫn gia đình bằng đối thoại và làm sao để con vừa giỏi kiến thức vừa có kỹ năng sống?

Học từ thất bại và điều chỉnh nhanh chóng

Trong hành trình học tập, làm việc và khởi nghiệp, thất bại là điều khó tránh khỏi. Những kết quả không như kỳ vọng có thể khiến nhiều người rơi vào trạng thái hụt hẫng, chán nản, thậm chí đánh mất niềm tin vào bản thân. Tuy nhiên, thất bại không phải dấu chấm hết, mà có thể trở thành bài học quý giá nếu mỗi người biết nhìn nhận đúng cách và nhanh chóng điều chỉnh để bước tiếp.

Nhiều người trẻ đã từng trải qua cảm giác thất vọng khi thi trượt, mất việc hoặc kinh doanh thua lỗ. Anh Ngô Thái Sơn từng bắt đầu kinh doanh online từ khi còn là sinh viên với số vốn gần 30 triệu đồng. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn, việc kinh doanh gặp thất bại, hàng tồn kho lớn và không có đơn hàng.

Anh Ngô Thái Sơn chia sẻ: “Trước đây tôi có kinh doanh một số mặt hàng nhưng chưa nghiên cứu kỹ thị trường, cũng chưa hiểu rõ sản phẩm và thiếu kinh nghiệm học hỏi từ những người xung quanh nên đã thất bại ở giai đoạn đầu. Sau khoảng thời gian tìm hiểu lại sản phẩm, tích lũy kinh nghiệm và học hỏi thêm, công việc buôn bán của tôi dần ổn định và tốt hơn”.

Tương tự, bạn Nguyễn Kim Oanh từng bị cho nghỉ việc sau khi mắc nhiều sai sót trong công việc. Những lỗi này chủ yếu xuất phát từ việc thiếu kinh nghiệm và chưa có kỹ năng quản lý công việc hiệu quả. Thất bại khiến bạn hoài nghi năng lực bản thân, nhưng cũng là bước ngoặt để chủ động học hỏi, rèn luyện kỹ năng và trở lại mạnh mẽ hơn.

Theo các chuyên gia, điều quan trọng sau thất bại là cách mỗi người phản ứng. Có người chán nản, tự trách bản thân, nhưng cũng có người chọn cách đối diện, phân tích nguyên nhân và thay đổi.

PGS.TS Bùi Kim Hiếu chia sẻ: “Sau mỗi thất bại, tâm lý con người thường xuất hiện nhiều cảm xúc tiêu cực. Nếu kéo dài, điều này có thể dẫn đến trì hoãn và mất động lực hành động. Sau thất bại, chúng ta cần đứng dậy bằng ý chí và những hành động cụ thể. Chính từ thất bại, mỗi người sẽ biết xây dựng kế hoạch, chiến lược để phát triển bản thân và trưởng thành hơn”.

Thực tế cho thấy, nhiều người trước khi chạm đến thành công đã trải qua không ít lần vấp ngã. Chính quá trình thử nghiệm, sai sót rồi điều chỉnh liên tục đã rèn luyện cho họ tư duy linh hoạt, khả năng thích nghi và tinh thần kiên trì.

ThS Lưu Hoàng Nhân chia sẻ: “Ai cũng mong muốn thành công, nhưng thành công không có nghĩa là không mắc sai lầm. Điều quan trọng là phát hiện sai ở đâu, nguyên nhân là gì và nhanh chóng khắc phục. Điều chỉnh sai lầm kịp thời sẽ giúp tiết kiệm chi phí sai lầm và tiến gần hơn đến mục tiêu thành công”.

Học từ thất bại không chỉ là kỹ năng, mà còn là biểu hiện của tư duy cầu tiến. Người thành công không phải là người chưa từng thất bại, mà là người biết biến thất bại thành động lực để đi tiếp.

Học từ thất bại và điều chỉnh nhanh chóng

Vững vàng trước lời chỉ trích

Trong cuộc sống, không ai tránh khỏi những lời chỉ trích. Điều đáng nói là không phải ai cũng đủ bình tĩnh để tiếp nhận những điều đó một cách tích cực. Có người phản ứng gay gắt, có người thu mình mất tự tin, thậm chí muốn từ bỏ chỉ vì lời nói từ người khác.

Tuy nhiên, cũng có những người biết biến chỉ trích thành động lực để thay đổi và hoàn thiện bản thân. Anh Nguyễn Văn Tiến là một nông dân tiên phong làm nông nghiệp theo hướng hữu cơ. Khi bắt đầu chuyển đổi mô hình, anh nhận được nhiều lời dị nghị từ hàng xóm và trên mạng xã hội.

Anh Nguyễn Văn Tiến chia sẻ: “Khi chuyển sang hướng hữu cơ, rất nhiều người nói rằng làm như vậy không hiệu quả, sản lượng thấp, lợi nhuận không cao. Tôi cũng từng nản lòng. Nhưng sau thời gian thực hiện, tôi thấy mô hình này mang lại hiệu quả rõ rệt, giảm chi phí phân bón hóa học, giảm sâu bệnh và giúp vườn cây phát triển xanh tốt hơn. Mình phải vững vàng trong ý chí và cách làm để đạt được thành công”.

Thay vì đáp trả hay bỏ cuộc, anh chọn cách lắng nghe những góp ý có cơ sở, cải thiện quy trình chăm sóc, kiểm soát chất lượng và tìm hướng tiếp cận thị trường phù hợp. Kết quả là sản phẩm của anh được người tiêu dùng đón nhận tích cực.

Các chuyên gia cho rằng, chỉ trích không phải lúc nào cũng tiêu cực. Nếu biết tiếp nhận đúng cách, đó có thể là cơ hội để nhìn lại bản thân và hoàn thiện hơn. ThS Nguyễn Văn San chia sẻ: “Những lời chỉ trích tiêu cực đôi khi xuất phát từ đố kỵ và không mang hàm ý tốt. Trong trường hợp đó, chúng ta cần điềm tĩnh, có thể bỏ qua thay vì sa vào tranh cãi. Nếu quá quan tâm, chúng ta dễ rơi vào cái bẫy cảm xúc của người khác. Chúng ta không nên ngại lắng nghe lời chỉ trích. Nếu đó là góp ý đúng, đây là kênh rất tốt để soi lại bản thân và điều chỉnh. Nếu là lời chỉ trích thiếu thiện chí, chúng ta cần tỉnh táo chọn lọc và gạn đục khơi trong”.

ThS Võ Minh Thành chia sẻ: “Nhiều người bị tổn thương vì đồng nhất lời chỉ trích hành vi với giá trị con người của mình. Thực tế, góp ý là hướng đến hành vi đúng hoặc sai, không phải phủ nhận cả một con người”.

Lời chỉ trích giống như cơn gió ngược. Nếu biết tận dụng, nó có thể giúp con người bay cao hơn. Điều quan trọng không phải người khác nói gì, mà là cách chúng ta phản ứng và trưởng thành từ điều đó.

Giải quyết mâu thuẫn gia đình bằng đối thoại

Gia đình là nơi gắn kết yêu thương nhưng cũng là nơi dễ phát sinh mâu thuẫn. Từ những khác biệt nhỏ trong suy nghĩ, thói quen đến các vấn đề lớn hơn như tài chính hay nuôi dạy con cái, tất cả đều có thể trở thành nguyên nhân gây xung đột. Điều quan trọng không nằm ở việc có mâu thuẫn hay không, mà là cách các thành viên lựa chọn giải quyết mâu thuẫn để gắn kết hay rạn nứt.

Bà Nguyễn Thị Hiền chia sẻ: “Khi hai vợ chồng cãi nhau là do chưa hiểu nhau. Có lúc cãi to, có lúc im lặng. Nhưng sau khi cùng ngồi lại chia sẻ, giãi bày thì hai bên hiểu nhau hơn và giải quyết được mâu thuẫn”. Anh Hoàng Trọng Khang chia sẻ: “Việc đối thoại với gia đình giúp tình cảm gắn kết hơn, hiểu các vấn đề của ba mẹ hơn và bản thân cũng dễ dàng chia sẻ những điều mình gặp phải”.

Các chuyên gia nhận định, để đối thoại hiệu quả, mỗi người cần giữ bình tĩnh, tránh dùng lời nói quy chụp, công kích. Thay vào đó là cách diễn đạt nhẹ nhàng, chân thành và lựa chọn thời điểm phù hợp để trao đổi.

PGS.TS Bùi Kim Hiếu chia sẻ: “Đối thoại không đồng nghĩa với công kích lẫn nhau hay nhắc lại chuyện xấu trong quá khứ. Đối thoại là đặt mình vào vị trí người đối diện để tìm tiếng nói chung. Từ sự chia sẻ giữa vợ chồng, cha mẹ và con cái, gia đình sẽ cùng nhau phát triển tốt đẹp hơn”.

ThS Phạm Văn Quyền chia sẻ: “Nhiều xung đột trở nên căng thẳng không phải vì vấn đề lớn, mà do cách giao tiếp thiếu kiểm soát cảm xúc. Khi nóng giận, con người dễ dùng lời nói công kích khiến đối phương tổn thương. Vì vậy, điều quan trọng là giữ bình tĩnh, biết lắng nghe và hướng đến giải pháp chung”.

Thực tế cho thấy, nhiều gia đình đã cải thiện mối quan hệ chỉ nhờ thay đổi cách giao tiếp. Khi đối thoại được thực hiện chân thành, hiểu lầm dần được tháo gỡ, khoảng cách được thu hẹp và mâu thuẫn trở thành cơ hội để gia đình trưởng thành hơn.

Làm sao để con vừa giỏi kiến thức vừa có kỹ năng sống?

Nuôi dạy con phát triển toàn diện, vừa giỏi kiến thức vừa vững kỹ năng sống là mong muốn của nhiều bậc cha mẹ. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi một quá trình lâu dài và sự thay đổi tư duy trong cách giáo dục con cái. Nhiều cha mẹ mong con giỏi giang nhưng lại không yên tâm, không dám trao cho con quyền tự quyết định. Điều đó vô tình hạn chế khả năng tự lập của trẻ.

Chị Nguyễn Kim Khoa chia sẻ: “Trước đây lúc nào tôi cũng quyết định thay con vì sợ con làm sai. Dần dần tôi nhận ra việc lựa chọn và chịu trách nhiệm cũng là kỹ năng sống quan trọng. Khi cho con quyền quyết định, tôi thấy con tự tin và chủ động hơn hẳn”.

ThS Nguyễn Ngọc Vui chia sẻ: “Khi con quyết định đúng, cha mẹ nên khuyến khích để con biết mình được tin tưởng. Nếu con quyết định sai, không cần lập tức nói sai mà hãy để con trải nghiệm, sau đó dùng câu hỏi gợi mở để con tự nhận ra và tự học hỏi”.

Ngoài ra, tư duy phản biện là yếu tố quan trọng giúp trẻ học tốt và ứng xử linh hoạt trong cuộc sống. Chị Nguyễn Hồng Lâm chia sẻ: “Tôi không còn chỉ hỏi con đúng hay sai mà thường hỏi vì sao con nghĩ vậy. Khi con trả lời, tôi lắng nghe và gợi mở thêm để con tự phân tích. Dần dần con mạnh dạn bày tỏ ý kiến và suy nghĩ trưởng thành hơn”.

ThS Phạm Thị Bích Phượng chia sẻ: “Gia đình là môi trường đầu tiên giúp trẻ hình thành tư duy phản biện. Khi con muốn điều gì, cha mẹ nên đặt câu hỏi làm sáng tỏ vấn đề. Từ đó trẻ biết tìm kiếm thông tin, kiểm chứng thông tin và nâng cao năng lực phản biện”.

Bên cạnh học tập, trải nghiệm thực tế cũng là nguyên tắc quan trọng để trẻ phát triển kỹ năng sống. Thay vì chỉ dạy lý thuyết, cha mẹ có thể cùng con thực hiện những hoạt động cụ thể như phân loại rác, làm đồ tái chế, tham gia công việc gia đình hay trải nghiệm văn hóa thực tế. Khi được học thông qua hành động, trẻ sẽ ghi nhớ sâu hơn, hình thành kỹ năng tự nhiên và bền vững hơn.

Câu Chuyện Cuộc Sống là chương trình có thời lượng 7-9 phút khai thác thông tin đa chiều, khách quan về các vấn đề đời sống xã hội đang được công chúng quan tâm. Bằng những cuộc đối thoại ngắn kết hợp video dàn dựng, phóng sự phản ánh, Câu Chuyện Cuộc Sống làm khơi gợi lên những chủ đề đang được xã hội quan tâm như: đạo đức gia đình, trách nhiệm với xã hội, pháp luật, pháp lý, văn hóa, an toàn sống của những cá nhân, tập thể điển hình,…

Bên cạnh đó, Câu Chuyện Cuộc Sống còn chia sẻ những ý kiến phân tích, đánh giá từ các chuyên gia, những suy ngẫm, trăn trở về các sự kiện, vấn đề trong xã hội đã, đang và sẽ diễn ra. Đồng thời, chương trình còn tạo nên kênh thông tin phản biện, định hướng dư luận xã hội, mang đến những kỳ vọng về sự tốt đẹp, an lành và hướng thiện.

Câu Chuyện Cuộc Sống phát sóng vào lúc 19:50 Thứ Ba, Thứ Năm và Thứ Sáu hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long phối hợp Jet Studio thực hiện.

Tuyết Nhung

Câu Chuyện Cuộc Sống

Chỉ trích

Vững vàng